شفق قطبی

شاید شما هم مثل هزاران گردشگری که سالانه به تماشای شفق می‌روند، اولین سوال در ذهنتان این باشد که شفق قطبی چیست؟ یا شفق قطبی کجاست؟

شفق قطبی، یکی از پدیده‌های جوی کره زمین است که در آسمان شب خودش را نشان می‌دهد. درواقع شفق قطبی بر اثر برخورد ذرات باردار طوفان خورشیدی و یونیزه‌ شدن مولکول‌های موجود در یونوسفر زمین به وجود می‌آید. اطراف خورشید، جوی چند میلیون درجه‌ای قرار گرفته که «تاج خورشید» نام دارد. گاهی روزنه‌هایی در این تاج باز می‌شود و مولکول‌های باردار خورشیدی، از این روزنه‌ها بیرون می‌آیند. این جریان‌ها که از ذرات باردار الکتریکی یا یون تشکیل شده است، طوفان یا باد خورشیدی نام دارد.

حالا این باد، به سمت زمین روانه می‌شود. بعد از دو سه روز، باد خورشیدی، به میدان مغناطیسی زمین می‌رسد. بسیاری از ذرات این طوفان، در لایه مگنتوسفر زمین متوقف می‌شود.

بخشی از یون‌های این طوفان هم در لایه یونوسفر زمین می‌مانند. زمین هم با میدان مغناطیسی خود، این ذرات را به سمت قطب شمال و جنوب می‌برد. 

برخورد این ذرات با اتم‌های جو زمین، انرژی‌ آزاد می‌کند که حاصل آن، نورهای رنگی خیره‌کننده‌ای است که ما آن را به ‌عنوان شفق قطبی می‌شناسیم. 

شفق قطبی را به نام «نور قطب شمال» هم می‌شناسند؛ چرا که آن‌ها بیشتر در نیم‌کره شمالی دیده می‌شوند. هر چقدر بیشتر به قطب شمال نزدیک شوید، بیشتر شانس دیدن شفق قطبی را دارید.

شفق قطبی را در کدام کشورها می‌توان دید؟

برای دیدن این پدیده، باید سری به منطقه ۶۰ تا ۷۵ درجه عرض جغرافیایی بزنیم. بخش‌های شمالی کانادا، نروژ، روسیه، سوئد، آلاسکا، فنلاند و ایسلند، مناطقی هستند که می‌توانید شفق را در آن‌ها ببینید. 

بهترین زمان برای تماشای شفق قطبی

ماه‌های‌‌ سپتامبر تا اکتبر و مارس تا آوریل، بهترین زمان‌ها برای تماشای شفق قطبی به شمار می‌روند؛ یعنی از اواسط شهریور تا اوایل آبان و از اواسط اسفند تا اواسط اردیبهشت ماه . در این زمان‌ها هم شانس بیشتری برای تماشای این پدیده طبیعی  و فوق العاده دارید و هم می‌توانید شفق قطبی را واضح‌تر و بهتر ببینید؛ زیرا که آسمان در تاریک‌ترین حالت خود قرار دارد و شب‌ها هم طولانی‌تر است.